Tomasz Lewandowski„Ile wynosi okres wypowiedzenia?” to jedno z najczęstszych pytań przy zmianie pracy — od niego zależy, kiedy faktycznie zakończysz zatrudnienie. Odpowiedź nie jest jedna, bo okres zależy od kilku czynników. W tym artykule wyjaśniamy, od czego zależy okres wypowiedzenia umowy o pracę, jak go liczyć i kiedy się zaczyna. Pamiętaj, że zasady reguluje Kodeks pracy, którego aktualne brzmienie warto sprawdzić.
Od czego zależy okres wypowiedzenia
Okres wypowiedzenia umowy o pracę zależy przede wszystkim od stażu pracy u danego pracodawcy oraz od rodzaju umowy. Generalna zasada jest taka: im dłużej pracujesz w danym miejscu, tym dłuższy przysługuje okres wypowiedzenia. To rozwiązanie ma chronić obie strony — daje czas na znalezienie nowej pracy lub nowego pracownika. Dokładne progi i długości określa Kodeks pracy. Dlatego, by ustalić swój okres wypowiedzenia, trzeba znać swój staż u pracodawcy i rodzaj zawartej umowy.
Staż pracy a długość okresu
Dla umowy o pracę okres wypowiedzenia rośnie wraz ze stażem — od krótkiego (liczone w dniach lub tygodniach) przy najkrótszym zatrudnieniu, przez dłuższy przy stażu liczonym w miesiącach, po najdłuższy (kilkumiesięczny) przy wieloletniej pracy. Konkretne progi i długości określa Kodeks pracy i bywają one aktualizowane, dlatego nie warto opierać się na pamięci czy nieaktualnych informacjach. Najpewniej ustalisz swój okres wypowiedzenia, sprawdzając aktualne przepisy lub pytając dział kadr — to oni dysponują dokładnymi danymi o Twoim stażu i umowie.
Jak liczyć okres wypowiedzenia
Liczenie okresu wypowiedzenia rządzi się regułami, które łatwo przeoczyć. Okresy określone w miesiącach kończą się zwykle z ostatnim dniem miesiąca kalendarzowego — to znaczy, że bieg pełnych miesięcy liczy się od pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu wypowiedzenia. Okresy liczone w tygodniach kończą się natomiast w określonym dniu tygodnia. Z tego powodu data zakończenia pracy nie zawsze wypada „równo” od dnia złożenia. By uniknąć pomyłki, warto dokładnie sprawdzić sposób liczenia w Kodeksie pracy albo skonsultować termin z kadrami.
Kiedy zaczyna się bieg
Bieg okresu wypowiedzenia liczy się od momentu skutecznego złożenia wypowiedzenia drugiej stronie. Dlatego tak ważne jest, by mieć dowód doręczenia i datę — czy to potwierdzenie odbioru przy złożeniu osobistym, czy nadanie listem poleconym. Od tej daty, zgodnie z regułami liczenia, biegnie okres wypowiedzenia, po którego upływie umowa się rozwiązuje. W trakcie tego okresu wciąż obowiązują dotychczasowe prawa i obowiązki. Świadomość, od kiedy liczy się bieg, pozwala precyzyjnie ustalić ostatni dzień pracy i odpowiednio zaplanować zmianę zatrudnienia.
Inne umowy i sytuacje
Powyższe zasady dotyczą przede wszystkim umowy o pracę. Umowy cywilnoprawne, jak zlecenie, mogą mieć inne reguły wypowiedzenia, często określone w samej umowie. Bywają też sytuacje szczególne — okres wypowiedzenia można niekiedy skrócić za porozumieniem stron, a w niektórych przypadkach umowa kończy się bez zachowania okresu wypowiedzenia. Ponieważ wariantów jest wiele, a przepisy się zmieniają, w konkretnej sprawie najlepiej oprzeć się na aktualnym Kodeksie pracy, treści własnej umowy lub konsultacji ze specjalistą czy działem kadr.
Czy okres wypowiedzenia można skrócić
Tak — w pewnych sytuacjach okres wypowiedzenia można skrócić. Najprostsza droga to porozumienie stron: jeśli pracownik i pracodawca się zgodzą, mogą ustalić wcześniejszy termin zakończenia pracy. Bywają też przewidziane prawem przypadki skrócenia okresu wypowiedzenia z określonymi skutkami. Skrócenie wymaga jednak zgody lub podstawy prawnej — nie można go narzucić jednostronnie wbrew przepisom. Jeśli zależy Ci na szybszym odejściu, najlepiej otwarcie porozmawiać z pracodawcą o porozumieniu stron. Szczegółowe zasady skracania okresu reguluje Kodeks pracy, którego aktualne brzmienie warto sprawdzić.
Praca w okresie wypowiedzenia
W trakcie okresu wypowiedzenia stosunek pracy wciąż trwa, więc obowiązują dotychczasowe prawa i obowiązki — pracownik świadczy pracę, a pracodawca wypłaca wynagrodzenie. Bywa jednak, że pracodawca zwalnia pracownika z obowiązku świadczenia pracy w tym czasie, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. W okresie wypowiedzenia mogą też przysługiwać szczególne uprawnienia, na przykład związane z poszukiwaniem nowej pracy. Ponieważ szczegóły zależą od sytuacji i przepisów, w razie wątpliwości co do swoich praw w okresie wypowiedzenia warto sprawdzić aktualny Kodeks pracy lub zapytać dział kadr.
Jak złożyć dokument, wyjaśniamy w poradniku o wypowiedzeniu umowy o pracę. O różnych formach zatrudnienia przeczytasz w tekście o rodzajach umów, a o szukaniu nowej pracy — w poradnikach o CV i rozmowie kwalifikacyjnej.